Blurren van beelden onherkenbaar

Waarom kentekens en personen niet altijd worden geblurd

Regelmatig krijgen wij opmerkingen over het zichtbaar laten van kentekens op foto’s. Vaak wordt daarbij gezegd dat dit volgens “de privacywet” niet toegestaan zou zijn. Daarom leggen wij graag uit hoe dit juridisch en journalistiek in elkaar zit.

Privacywetgeving in Nederland

In Nederland bestaat er geen specifieke “privacywet” zoals vaak wordt gedacht. Privacy wordt geregeld via verschillende wetten en artikelen, waaronder:

het portretrecht uit de Auteurswet
het briefgeheim uit de Postwet
het huis- en terreinrecht
en sinds mei 2018 de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming)

Samen vormen deze regels het kader voor wat wij als privacywetgeving kennen.

Kentekens zijn openbare informatie

Een kenteken is in principe een openbaar gegeven. Het zit zichtbaar aan de buitenkant van een voertuig en moet juist goed leesbaar zijn. Wanneer een kenteken niet leesbaar is, kan daar zelfs een boete voor worden gegeven.

Hoewel iemand een auto soms kan herkennen aan een kenteken – bijvoorbeeld omdat het een bekende auto is – kan een willekeurig persoon niet zomaar achterhalen wie de eigenaar is.

Daarnaast kan een voertuig ook op andere manieren herkenbaar zijn, zoals:

stickers op de auto
beschadigingen of roestplekken
accessoires in de auto

Het blurren van een kenteken voorkomt dus niet altijd dat een voertuig door bekenden wordt herkend.

Via de openbare website van de Rijksdienst voor het Wegverkeer kan iedereen overigens voertuiggegevens opzoeken via RDW OVI. Daar zijn bijvoorbeeld technische gegevens of verzekeringsinformatie zichtbaar, maar geen persoonsgegevens van de eigenaar.

Publicatie van kentekens

Er bestaat geen wet die het publiceren van een foto met een zichtbaar kenteken verbiedt. Dat geldt ook wanneer een voertuig betrokken is bij bijvoorbeeld een verkeersongeval of een politiecontrole.

Wanneer maken wij kentekens wél onleesbaar?

In sommige situaties kiezen wij er redactioneel toch voor om kentekens te blurren, bijvoorbeeld:

Ernstig letsel
Wanneer er vermoedelijk sprake is van zwaar letsel of een dodelijk slachtoffer. Nabestaanden moeten dit nieuws niet via media of sociale media vernemen.

Opsporingsbelang
Als de politie vraagt om bepaalde informatie tijdelijk niet te publiceren vanwege een lopend onderzoek.

Bijzondere voertuigen
Bijvoorbeeld voertuigen die gebruikt worden door speciale politie-eenheden. Publicatie van kentekens kan hun inzet beïnvloeden.

Bij bedrijfsvoertuigen – zoals pakketdiensten, vrachtwagens of stadsbussen – worden kentekens meestal wel zichtbaar gelaten, omdat deze voertuigen door meerdere personen worden gebruikt.

Journalistieke uitzondering in de AVG

De Algemene Verordening Gegevensbescherming bevat een belangrijke uitzondering voor journalistieke doeleinden. Hierdoor mogen media beelden publiceren waarop personen, voertuigen of gebouwen zichtbaar zijn zonder vooraf toestemming te vragen.

Veel rechten uit de AVG – zoals het recht op verwijdering of inzage – zijn in journalistieke publicaties daarom beperkt van toepassing.

Reclame op voertuigen en gebouwen

Wanneer een voertuig of gebouw reclame bevat, vervagen wij deze meestal niet. De eigenaar kiest er zelf voor om een bedrijfsnaam of logo zichtbaar op straat te tonen. Dat maakt onderdeel uit van het straatbeeld.

Huisnummers

Bij ernstige misdrijven, zoals overvallen of andere zware delicten, kiezen wij er vaak voor om huisnummers (en soms die van omliggende woningen) te vervagen. Daarmee proberen wij de privacy van betrokkenen zo goed mogelijk te beschermen.

Personen in beeld

Iedereen in Nederland mag op de openbare weg foto’s en video’s maken. Dit is een grondrecht en staat los van perskaarten of mediabedrijven.

Wanneer er nieuws gebeurt – zoals een ongeval, brand of politie-inzet – kunnen betrokkenen en omstanders dus in beeld komen. In principe mogen deze beelden ook worden gepubliceerd.

In bepaalde gevallen worden personen wel onherkenbaar gemaakt, bijvoorbeeld:

politiemedewerkers in burger of speciale eenheden
situaties waarbij herkenbaarheid risico’s kan opleveren

Realiteit van het straatbeeld

Volledige anonimiteit is in het straatbeeld vrijwel onmogelijk. Zelfs wanneer kentekens, huisnummers of gezichten worden geblurd, kunnen mensen of locaties soms nog worden herkend door bijvoorbeeld: